Jezioro Rożnowskie: kajakiem po zalewie na Dunajcu

Jezioro Rożnowskie, nazywane też Zalewem Rożnowskim, to zbiornik zaporowy powstały ze spiętrzenia Dunajca w obrębie Pogórza Rożnowskiego. Ma kształt nieregularnej litery „S” i liczy około dwudziestu kilometrów długości; przy zaporze woda sięga trzydziestu metrów głębokości, a w południowej części przy niskich stanach odsłaniają się płycizny. Dla kajakarza to duża, otwarta woda pośród stromych, zalesionych wzgórz – zupełnie inny charakter niż górski nurt Dunajca powyżej.

Karta jeziora

Rożnowskie

Pogórze Rożnowskie

Trudność: umiarkowana

ok. 20 km

długość jeziora

1

miejsce startu

4

punkty do odwiedzenia

1. Miejsca startu
2. AGródek nad Dunajcem (główna przystań)

1. Punkty do odwiedzenia
2. 1Znamirowice – przystanie żeglarskie
3. 2Bartkowa – plaża i przystań
4. 3Tęgoborze – południowa część zalewu
5. 4Rożnów – północny kraniec przy zaporze

Akwen rekreacyjny

Najważniejsza rzecz odróżnia Rożnowskie od zbiorników takich jak Dobczyckie na Rabie: to akwen w pełni rekreacyjny. Kąpać można się na całym jego obszarze, a gmina Gródek nad Dunajcem wprost oferuje wypożyczalnie i zorganizowane spływy kajakowe po zalewie. Nie obowiązują tu zakazy pływania, które na zbiornikach wody pitnej wykluczają kajak. Ograniczenie dotyczy jedynie samej zapory – w jej strefie się nie pływa.

Wiatr i fala na otwartej wodzie

Wyzwaniem na Rożnowskim jest pogoda, nie przepisy. Zbiornik tworzą długie, szerokie plosa, na których wiatr szybko rozpędza falę; w pogodne dni na wodzie roi się od żaglówek, a latem rozgrywane są tu regaty. Po zalewie kursują też motorówki i statek pasażerski, dlatego kajak trzyma się blisko brzegu, po stronie zawietrznej, i nie tnie szerokiej wody w poprzek, gdy wieje. Fala od mijającej motorówki potrafi zaskoczyć – najlepiej ustawić do niej dziób. Prognozę sprawdza się przed każdym wyjściem.

Zapora, która ujarzmiła Dunajec

Zbiornik powstał, by opanować Dunajec – rzekę, która wywoływała katastrofalne powodzie; budowę przyspieszyła powódź 1934 roku. Zaporę w Rożnowie wznoszono w latach 1935–1941; ma pięćset pięćdziesiąt metrów długości i trzydzieści dwa metry wysokości, a u jej stóp pracuje elektrownia wodna. Napełnianie zbiornika ruszyło w 1941 roku i trwało dwa lata. Poniżej Rożnowa Dunajec spiętrzono jeszcze raz, mniejszym zbiornikiem czchowskim – oba tworzą na rzece jeden zespół.

Zatoki, półwyspy i Małpia Wyspa

Linia brzegowa zalewu jest wyjątkowo rozwinięta – u ujść potoków wcinają się w ląd liczne zatoki, a między nie wysuwają się półwyspy, przez co brzeg bywa nazywany „fiordowym”. Pośrodku zbiornika leży zalesiona wyspa Grodzisko, znana jako Małpia Wyspa. Brzegi są strome i w dużej części porośnięte lasem, co daje krajobraz rzadki dla nizinnych zalewów: tafla wcięta cyplami, a nad nią zbocza Pogórza Rożnowskiego. Małpia Wyspa jest od 1995 roku chroniona jako zespół przyrodniczo-krajobrazowy i obowiązuje na niej zakaz wstępu, bo gniazdują tam ptaki. Kajakiem można ją opłynąć, ale nie wolno na niej lądować ani podpływać bliżej niż 10 metrów od brzegu.

Przystanie i miejscowości

Nad zalewem leży kilka miejscowości wypoczynkowych: Tęgoborze, Znamirowice, Bartkowa, Gródek nad Dunajcem i Rożnów. Najwygodniej wodować w Gródku, gdzie są plaże, przystanie i wypożyczalnie. W Znamirowicach działają ośrodki żeglarskie z wypożyczalniami sprzętu. Przystanie do przybicia kajakiem są też w Bartkowej i Rożnowie, co pozwala rozłożyć dzień na wodzie na krótsze odcinki.

Zamek nad zalewem

Nad północnym krańcem zbiornika, w Rożnowie przy zaporze, stoją ruiny zamku. Gotycki zamek górny wzniesiono między 1336 a 1370 rokiem, prawdopodobnie z fundacji ojca braci Rożenów. W 1426 roku połowę warowni objął Zawisza Czarny z Garbowa, słynny rycerz i dyplomata; później Rożnów przeszedł do Tarnowskich, a hetman Jan Amor Tarnowski dołożył w XVI wieku renesansowe fortyfikacje. Z kajaka widać wzgórze zamkowe górujące nad wodą.

Zanim wypłyniesz

Kamizelkę załóż i dopasuj jeszcze na brzegu. Rożnowskie to dobry wybór na spokojny dzień na dużej wodzie – pod warunkiem pogody. Najdłuższe, najbardziej odsłonięte plosa najlepiej pokonać rano, póki woda jest spokojna, a przy silniejszym wietrze zostać blisko brzegu albo odłożyć wyjście. Przez cały czas trzeba pamiętać o ruchu żaglówek, motorówek i statku, a w stronę zapory na końcu zbiornika po prostu się nie podpływa.

Zobacz okolicę na interaktywnej mapie Kliknij, aby wczytać mapę – trasy na jeziorze, brzegi i pogoda

Jak pływać po Jeziorze Rożnowskim? To duży zbiornik zaporowy na Dunajcu w kształcie litery „S”, długi na około dwadzieścia kilometrów. W odróżnieniu od zbiorników wody pitnej (jak Dobczyckie na Rabie) jest w pełni rekreacyjny – kąpiel i pływanie kajakiem są dozwolone i promowane. Wodować najłatwiej w Gródku nad Dunajcem, skąd blisko do plaż i przystani; kolejne przystanie są w Znamirowicach, Bartkowej i Rożnowie. Główne ryzyko to nie zakazy, lecz otwarta woda: na długich plosach wiatr szybko rozpędza falę, a po zbiorniku pływają żaglówki, motorówki i statek – trzymaj się blisko brzegu i uważaj na fale od jednostek.