Kółko Raduńskie: kaszubska pętla przez jeziora Szwajcarii Kaszubskiej
Kółko Raduńskie to pętla kajakowa prowadząca przez kilkanaście połączonych jezior Szwajcarii Kaszubskiej – morenowej krainy stromych wzgórz i długich, rynnowych zbiorników. Płynie się nią zwykle dwa dni. To łatwa trasa, o ile nie zerwie się wiatr.
Szwajcaria Kaszubska to najbardziej pofałdowana część Pomorza: morenowe wzgórza, między nimi rynny wyżłobione przez lodowiec, a w rynnach długie, wąskie jeziora. Przez ich ciąg przepływa Radunia, a sam kompleks połączonych zbiorników od dawna nosi nazwę Kółka Raduńskiego. Szlak spina kilkanaście z nich w zamkniętą pętlę liczącą około czterdziestu kilometrów – źródła podają od trzydziestu siedmiu do czterdziestu z okładem. Przepływa się ją zwykle w dwa dni, z noclegiem mniej więcej w połowie, i kończy blisko miejsca, z którego się wyruszyło.
Karta zbiorcza · pętla przez kilkanaście jezior
Kółko Raduńskie
Kaszuby
37–40 km
pętla
2 dni
zwykle
kilka
przenosek przy jazach i młynach
1
miejsce startu
4
punkty do odwiedzenia
- Miejsca startu
- AStężyca (start pętli)
- Punkty do odwiedzenia
- 1Jezioro Raduńskie Górne
- 2Chmielno
- 3Ostrzyce i Wieżyca
- 4Przenoska przy młynie w Gołubiu
Warunki na dziś
Sprawdź pogodę i wiatr, zanim wypłyniesz.
Trasa: z jeziora na jezioro
Klasycznie zaczyna się w Stężycy. Stąd trasa prowadzi przez dwa najdłuższe zbiorniki, Raduńskie Górne i Raduńskie Dolne, potem na mniejsze jeziora okolic Chmielna, dalej na Brodno Małe i Wielkie, po jezioro Ostrzyckie. Jeziora łączą przesmyki, groble i krótkie odcinki rzeki Raduni, więc trasa raz otwiera się na szeroką taflę, raz zwęża do cienistego kanału pod mostem. Meta wypada w Ostrzycach albo przy jednym z jezior blisko Stężycy, co domyka pętlę.
Wiatr na dużej wodzie
Największe jeziora pętli to długie rynny ciągnące się kilometrami. Raduńskie Górne ma blisko sześć kilometrów długości i miejscami ponad czterdzieści metrów głębokości, a sąsiednie Raduńskie Dolne jest największym jeziorem całego parku – na takiej otwartej tafli wiatr szybko rozpędza falę. Cały szlak jest łatwy dopóty, dopóki jest spokojnie; przy wietrze to już wyzwanie. Na dużych jeziorach płynie się blisko brzegu, po stronie zawietrznej i nie tnie się szerokiej wody w poprzek, gdy wieje. Prognozę sprawdza się przed każdym dniem.
Jeziora rynnowe i park
Cała pętla leży w Kaszubskim Parku Krajobrazowym, utworzonym w 1983 roku i rozciągniętym na ponad trzysta kilometrów kwadratowych, z kilkunastoma rezerwatami przyrody. Jezior większych od dziesięciu hektarów jest w nim ponad trzydzieści; najgłębsze, Raduńskie Górne, sięga czterdziestu trzech metrów. Raduńskie Górne i Dolne rozdziela grobla z przepustem, przez którą prowadzi droga. To jeziora rynnowe w czystej postaci: wąskie, głębokie, wcięte między strome, zalesione wzgórza.
Przenoski i przesmyki
Między jeziorami trafiają się jazy i młyny, przy których trzeba wysiąść i przenieść kajak – zwykle na kilkadziesiąt, czasem do dwustu metrów, jak przy młynie w Gołubiu. Niektóre przesmyki bywają płytkie, a pod niskimi mostkami trzeba się schylić. Miejsca przenosek warto rozpisać sobie z góry, bo wyznaczają rytm dnia i naturalne punkty odpoczynku.
Wieżyca nad jeziorami
Nad okolicą pętli, w paśmie Wzgórz Szymbarskich, wznosi się Wieżyca – po kaszubsku Wieżëca – najwyższe wzniesienie polskich pojezierzy i całego Niżu Polskiego, sięgające niespełna trzystu trzydziestu metrów. Na szczycie stoi Kaszubska Wieża Widokowa im. Jana Pawła II; z jej platformy widać z góry rynny jezior i lasy parku. Od strony wody Wieżyca zamyka horyzont nad okolicą Ostrzyc.
Kaszubska kraina: Chmielno i Kartuzy
Brzegi pętli to kraina z żywą kaszubską tożsamością – kaszubski jest w Polsce językiem regionalnym od 2005 roku, a nieopodal leżą Kartuzy z gotyckim zespołem klasztornym kartuzów, od których miasto wzięło nazwę. W Chmielnie, dużej wsi nad jeziorami, od stu lat i kilku pokoleń rodzina Neclów prowadzi warsztat garncarski, przy którym działa Muzeum Ceramiki Kaszubskiej Neclów (od 1993 roku). Wieś słynie też z regionalnego haftu. Odcinek Raduni poniżej jezior jest wyłączony z ruchu kajakowego – to rezerwat Jar Rzeki Raduni powstały w 1972 roku, który chroni dolinę rzeki.
Zanim wypłyniesz
Kamizelkę załóż i dopasuj jeszcze na brzegu. Bagaż na nocleg spakuj w worki wodoszczelne, a dzień rozpisz tak, by najdłuższe, najbardziej odsłonięte jeziora pokonać rano, póki woda jest spokojna. To trasa dla osób, które nie boją się szerokiej wody i potrafią czytać pogodę; wtedy pętla pokazuje najlepszą stronę Kaszub – ciszę rynnowych jezior między zielonymi wzgórzami.
- Stężyca (start pętli) – Klasyczny początek Kółka Raduńskiego, między jeziorem Stężyckim a Raduńskim Górnym. Wodowanie i wypożyczalnie; stąd pętlę można poprowadzić w obie strony.
-
01
Jezioro Raduńskie Górne
Najdłuższe jezioro pętli – wąska rynna o długości blisko sześciu kilometrów i głębokości ponad czterdziestu metrów. Na tak otwartej tafli wiatr najszybciej buduje falę; płynie się blisko brzegu.
-
02
Chmielno
Kaszubska wieś nad jeziorami Białym i Kłodno, z rodzinnym muzeum ceramiki. Wygodny punkt na nocleg mniej więcej w połowie pętli.
-
03
Ostrzyce i Wieżyca
Ostrzyce nad jeziorem Ostrzyckim to jedna z kaszubskich perełek; nad nimi wznosi się Wieżyca – najwyższe wzniesienie tej części Niżu, z wieżą widokową, z której widać jeziora pętli z góry.
-
04
Przenoska przy młynie w Gołubiu
Jedna z dłuższych przenosek na trasie – około dwustu metrów obok młyna. Miejsca przenosek warto rozpisać sobie z góry, bo wyznaczają rytm dnia.
Jak pływać Kółkiem Raduńskim? To pętla przez kilkanaście połączonych jezior Szwajcarii Kaszubskiej, którą przepływa się zwykle w dwa dni, zaczynając i kończąc w okolicach Stężycy. Szlak jest łatwy, dopóki jest spokojnie – ale prowadzi przez duże, otwarte jeziora rynnowe, na których wiatr szybko rozpędza falę. Na dużej wodzie trzymaj się brzegu, płyń w kamizelce i nie tnij szerokiej tafli w poprzek przy wietrze. Najdłuższe jeziora pokonuj rano, póki jest cicho. Między jeziorami czekają przenoski przy jazach i młynach.