Na zdjęciu: osada kobieca WKS Grodno podczas wioślarskich mistrzostw Polski w Brdyujściu, 1934. Autor nieznany, Narodowe Archiwum Cyfrowe, domena publiczna.
Klub założyło w 1923 roku kilku oficerów dowództwa okręgu korpusu w Grodnie. Źródła podają dwie daty pierwszego zebrania: 16 lutego i 23 marca. Na czele stanął płk dr Wacław Szreders, lekarz, szef sanitarny okręgu, który wcześniej 18 lat spędził na morzach. Klub nazywał się najpierw „Niemen”, potem „Grodno”.
W czerwcu 1923 roku po Niemnie pływały trzy świeżo ochrzczone łodzie z czerwono-białymi chorągiewkami. Pod koniec sezonu klub miał 94 członków i osiem łodzi, rok później 214 członków. W 1924 roku kapitan Ryszard Wierzbowski postawił murowany hangar, a klub urządził warsztaty i sam budował łodzie.
Szreders skarżył się w 1926 roku, że „ludziska boją się swojej niemeńskiej wody”, bo Niemen ma kamieniste dno i wartki prąd. O początkach wioślarstwa kobiet w klubie pisano, że panie z początku niechętnie patrzyły na golasów. Szreders założył filie klubu w Druskienikach, Jeziorach i Suwałkach.
W 1923 roku osada klubu popłynęła w 12 dni z Grodna Niemnem, Kanałem Augustowskim, Biebrzą i Narwią do Warszawy. W 1924 roku wioślarze z Grodna, w łodzi na osiem krótkich wioseł, przepłynęli w 18 dni z Krakowa przez Warszawę, Toruń i Gdańsk do Gdyni. Dotarli tam przed zmierzchem, jako pierwsza osada, która po odzyskaniu dostępu do morza przepłynęła wiślany szlak od Krakowa. Osada warszawskiej „Wisły” przypłynęła nazajutrz o świcie.
W 1927 roku księżna Drucka-Lubecka ofiarowała klubowi 5 tysięcy metrów kwadratowych w Poniemuniu na plażę. Prezesem po Szredersie został płk Sawicki. Od 1930 roku klub urządzał co roku regaty propagandowe na Niemnie, a jego przystań stała za mostem kolejowym. W 1930 roku jedynki pań wygrała Irena Kieśkiewiczówna.
W 1937 roku „Sport Wodny” pisał o zastoju wioślarstwa w Grodnie po wyjeździe kapitana T. Linka.
Źródła
Ten wpis przygotowaliśmy na podstawie 15 źródeł.
- „Sport Wodny” 1932 nr 8 – program regat (Pomorska Biblioteka Cyfrowa, DjVu, OCR)
Zgłoszenia należy przesyłał pod adresem: Wojskow!l Klub Wioślarski "GROD.\"O", Grodno, ul. Zamkowtl 2
· regaty 1932, adres
- „Sport Wodny” 1932 nr 9 (Pomorska Biblioteka Cyfrowa, DjVu, OCR)
Zgłosił on 31 zawodników, 6 zawodniczek i 5 młodocianych
· Troki 1932
- „Sport Wodny” 1933 nr 14 (Pomorska Biblioteka Cyfrowa, DjVu, OCR)
Komisja regatowa pod pr:c:ewodnictwem viceprezesa W. K. W. "Grodno" p. sędziego Chojnowskiego
· regaty 1933, wiceprezes
- „Sport Wodny” 1936 nr 6 (Pomorska Biblioteka Cyfrowa, DjVu, OCR)
5) M. Tuliszka (WKS Grodno) 78 p.
· trener
- „Sport Wodny” 1932 nr 6 – relacja ze spływu (Pomorska Biblioteka Cyfrowa, DjVu, OCR)
przejeżdżamy pod wspaniałym mostem kolejowym w Grodnie i po chwili zajeżdżamy do przystani "Wojskowego Klubu Wioślarskiego"
· położenie przystani
- „Sport Wodny” 1936 nr 22 – wykaz 65 klubów PZTW z adresem i rokiem założenia (Pomorska Biblioteka Cyfrowa, DjVu, OCR)
Wojskowy Klub Sportowy [Grodno] … 1923
· rok założenia
- „Sport Wodny” – lista PZTW (1930)
Wojskowy Klub Wioślarski „Grodno”
· obecność na liście członkówWojskowy Klub Wioślarski „Grodno” Grodno. Rok założenia Klubu 1923.
· rok założenia16 lutego 1923 roku odbyło się pierwsze organizacyjne zebranie klubu, który otrzymał początkowo nazwę Wojskowy Klub Wioślarski „Niemen” w Grodnie
· Wg innej relacji pierwsze zebranie 16 II 1923; nazwa pierwotna „Niemen”, potem „Grodno”W roku 1924, dzięki usilnej pracy kpt. Wierzbowskiego Ryszarda, kierownika budowy i gospodarza przystani, wybudowano murowany hangar na łodzie
· 1924: murowany hangar (kpt. Ryszard Wierzbowski), oficerowie 81 pp powiększają taborKs. Drucka - Lubecka ofiarowuje Klubowi w r. 1927 5 tysięcy metrów kw. w Poniemuniu na urządzenie plaży
· 1927: ks. Drucka-Lubecka ofiarowała 5000 m² w Poniemuniu na plażę klubowązakłada filje w Druskiennikach, Jeziorach i Suwałkach, zyskując dla wioślarstwa nowych zwolenników
· Szreders założył filie klubu w Druskienikach, Jeziorach i Suwałkachotrzymawszy poparcie gen. Malczewskiego i płk. Bobkowskiego, przy pomocy kpt. d-ra Łakińskiego i por. Spaltensteina
· gen. Malczewski, płk Bobkowski, kpt. dr Łakiński, por. Spaltenstein – poparcie i pomoc przy zdobyciu terenu, pieniędzy i łodziPrezesem wybrano płk. Sawickiego, który prowadzi nadal Klub po drodze wytkniętej przez płk. Szredersa.
· płk Sawicki; mjr Orłowski; mjr Kowalewski – prezes po Szredersie i zasłużeni działacze
- „Sport Wodny” – lista PZTW (1936)
Wojskowy Klub Sportowy
· obecność na liście członków
- „Sport Wodny” – lista PZTW (1938)
Wojsk. Klub Sport. Grodno
· obecność na liście członków
- wbc.poznan.pl
W dniu 23 marca 1923 r. zbiera się 7 oficerów z d-wa O. K. na zebranie organizacyjne klubu wioślarskiego
· Zebranie organizacyjne 7 oficerów dowództwa O.K. 23 III 1923po rzece uwijają się trzy nowoochrzczone łodzie klubowe, wiatr igra w fałdach czerwono-białych chorągiewek klubowych
· 17 VI 1923 otwarcie klubu z chrztem trzech łodzi; czerwono-białe chorągiewkiPod koniec sezonu klub wydatnie się rozrósł, dosięga bowiem 94 członków i posiada już 8 łodzi.
· Koniec 1923: 94 członków i 8 łodziOtwarcie sezonu 1924 r. następuje uroczyście przy dźwiękach orkiestry wojsk., zjawia się sztab korpusu z generałem Berbeckim na czele
· Otwarcie sezonu 1924 z orkiestrą, sztabem korpusu i gen. Berbeckim; chrzest półbąkówTabor klubu uzupełnił się 10 łodziami, z których 2 rasowe 4-ki, urządzono warsztaty do budowy łodzi
· 1924: 10 nowych łodzi (w tym 2 „rasowe” czwórki), warsztaty, weranda, murowana szopa; 214 członkówSkład zarządu następujący: płk. Szreders, prezes zarządu, por. Lewkowicz, skarbnik, ppor. Borkowski sekretarz
· płk Szreders, por. Lewkowicz, ppor. Borkowski, kpt. Puch, Rochalski, ppor. Przewoski – pierwszy zarząd (prezes, skarbnik, sekretarz, członkowie)w szczególności z-cy prezesa ppłk. Wojtkiewiczowi, skarbnikowi mjr. Łakińskiemu, k-towi przystani, kpt. Eismontowi
· ppłk Wojtkiewicz, mjr dr Łakiński, kpt. Ejsmont – wiceprezes, skarbnik, komendant/naczelnik przystaniJedynki pań. Nagroda Koła Adwokatów m. Grodna. 1) W.K.W. Grodno, czas 5:8. Kieskiewiczówna Irena.
· Irena Kieśkiewiczówna – skifistka WKW, zwyciężczyni jedynek pań w Grodnie (nagroda Koła Adwokatów)Klub Wioślarski „Grodno” odbyły się w dniach 2 i 3 sierpnia
· Regaty w Grodnie 2–3 VIII 1930 z udziałem AZS Wilno, WKS Pogoń i Policyjnego KW WilnoOrganizuje 12-sto dniową wycieczkę łodzią z Grodna - Niemen przez kanał Augustowski, Biebrzę, Narew, do Warszawy
· 1923: 12-dniowa wycieczka Grodno – Niemen – Kanał Augustowski – Biebrza – Narew – Warszawajedną dłuższą, bo 18-dniową z Krakowa przez Warszawę, Toruń, Gdańsk na polskie morze do Gdyni
· 1924: 18-dniowa wyprawa z Krakowa przez Warszawę, Toruń, Gdańsk do Gdyniurządza klub szereg wycieczek łodziami w górę Niemna do ujścia Kotry, Swisłoczy, kanału Augustowskiego
· Wycieczki w górę Niemna do ujścia Kotry, Świsłoczy, na Kanał Augustowski; zawody pływackie, wiankipanie poczynają interesować się wioślarką, chociaż z początku niechętnie patrzą na golasów
· „Panie niechętnie patrzą na golasów” – początki wioślarstwa kobiet w klubie (1924)
- pbc.gda.pl
z wyjazdem z Wilna tego rodzaju działaczy co mjr. Plewako, ppłk Drotlew, mjr. Szymański a kpt. Link z Grodna
· 1937: stagnacja wioślarstwa w Wilnie i Grodnie po wyjeździe działaczy, m.in. kpt. Linka z Grodna
- pbc.gda.pl
rozmowa z p. pułk. Szredersem starym wilkiem morskim który ośmnaście lat spędził na wędrówkach po morzach dalekich
· płk dr Wacław Szreders – założyciel i prezes; lekarz, szef sanitarny D.O.K. III, 18 lat na morzachStanęła szopa murowana 20 X 10 mtr. oraz warsztaty stolarskie
· 1926: 150 członków, 30 łodzi, murowana szopa 20 × 10 m i warsztat; łodzie budował własny stolarz za 120 zł miesięcznieCiężko u nas pracować dla sportu wodnego bo ludziska boją się swojej niemeńskiej wody jak djabeł święconej
· Szreders: grodnianie „boją się swojej niemeńskiej wody” – kamieniste łożysko, wartki prąd
- pbc.gda.pl
7. Wojsk. Klub Sport. „Grodno” - kpt. Link.
· kpt. T. Link – kierownik ekipy/delegat WKS Grodno
- jbc.bj.uj.edu.pl
Klub Wioślarski „Temida” z Łucka, Wojskowy Klub Wioślarski „Grodno”
· Regaty międzyklubowe 1931 w Grodnie z udziałem „Temidy” z Łucka i klubów wileńskich
- Przewodnik I Ogólno-Krajowej Wystawy Kajakowej, Turystyki Wodnej i Wioślarstwa, Warszawa 1933 (nasza baza, OCR)
Wojskowa osada z Grodna, w łodzi na osiem krótkich wioseł, była [...] pierwszą, która zmierzywszy wiosłami wiślany szlak od Krakowa
· Gdynia 1924
Bądźmy w kontakcie
Widzisz błąd albo masz zdjęcie, kronikę, wspomnienie? Napisz na adres czesc@stanwody.org.