Noteć: kajakiem doliną i Puszczą Notecką

Noteć jest największym dopływem Warty – liczy blisko czterysta kilometrów i płynie z Pojezierza Kujawskiego na zachód, do ujścia pod Santokiem. To rzeka typowo nizinna, o małym spadku, prowadząca szeroką pradoliną wśród łąk. Dla kajakarza liczy się przede wszystkim jej dolny bieg: od Nakła nad Notecią rzeka jest skanalizowana i tworzy wygodny, łatwy szlak wodny.

Karta rzeki

Noteć

Nakło → Santok · 4 odcinki

Trasa: łatwa

~190 km

szlak kajakowy

4

odcinki

14

śluz

1

biwak lub kemping

13

przystani i slipów

1. 01Nakło – Ujście~66 km
2. 02Ujście – Czarnków~27 km
3. 03Czarnków – Drezdenko~60 km
4. 04Drezdenko – Santok~37 km

Biwaki, kempingi, przystanie i slipy:
punkty z mapy w pasie 250 m od szlaku.

Rzeka, którą wyprostowano

Na odcinku od Nakła do Krzyża, długim na sto trzydzieści siedem kilometrów, Noteć ma charakter rzeki skanalizowanej – z czternastoma stopniami wodnymi, czyli śluzami i jazami. Koryto jest tu uregulowane i wyprostowane, a woda płynie leniwie. To część większej całości: Noteć Dolna i sąsiedni Kanał Bydgoski należą do międzynarodowej drogi wodnej E70, którą pływają także większe jednostki.

Śluzy, jazy i przenoski

Stopnie wodne pokonuje się na dwa sposoby. Tam, gdzie działa śluza, wpływa się do niej i wypływa po wyrównaniu poziomów wody bez wychodzenia z kajaka. Trzeba jednak pamiętać, że poza sezonem, a często w weekendy, śluzy bywają nieczynne – wtedy kajak trzeba przenieść lądem. Dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić dni i godziny otwarcia śluz. Na skanalizowanym szlaku pojawiają się też większe jednostki motorowe, więc na wodzie trzyma się prawą stronę i uważa na fale.

Leniwa woda w pradolinie

Poza stopniami Noteć jest łatwa i spokojna, uchodzi za jeden z najprostszych szlaków nizinnych. Płynie szeroką Pradoliną Toruńsko-Eberswaldzką – doliną wyżłobioną przez wody topniejącego lodowca – wśród podmokłych łąk poprzecinanych rowami. Inaczej jest w górnym biegu, powyżej skanalizowanego odcinka: tam rzeka bywa spławna tylko przy wysokim stanie wody, wczesną wiosną, a przy niskim staje się niespławna.

Puszcza Notecka i ptaki

Zachodnią część doliny obejmuje Puszcza Notecka – jeden z większych kompleksów leśnych w kraju, ciągnący się ponad sto kilometrów przy średniej szerokości dwudziestu kilometrów. Jej krajobraz tworzą potężne wały wydm śródlądowych porośnięte sosną. Samą dolinę Noteci chroni europejska sieć Natura 2000: obszar „Dolina Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego” oraz Nadnoteckie Łęgi to jedne z ważniejszych w regionie ostoi ptaków wodnych i błotnych.

Kanał Bydgoski i szlak Wisła-Odra

Skanalizowanie Noteci ma korzenie w XVIII wieku. W latach 1773–1774 zbudowano Kanał Bydgoski, który przez Brdę, Noteć i Wartę połączył dorzecza Wisły i Odry. Od tamtej pory Noteć jest ogniwem szlaku żeglownego biegnącego przez pół Polski, dziś częścią popularnej Wielkiej Pętli Wielkopolski. Najważniejsze dopływy Noteci – Drawa i Gwda – są zresztą osobnymi, znanymi szlakami kajakowymi.

Miasta nad Notecią

Dolina Noteci to dawne pogranicze Wielkopolski i Pomorza, znaczone grodami i twierdzami. Nakło nad Notecią, miasto królewskie lokowane w 1299 roku, wyznacza umowną granicę Noteci Górnej i Dolnej. W Ujściu, u ujścia Gwdy, rozegrała się w 1655 roku bitwa uznawana za początek szwedzkiego potopu. Dalej leżą Czarnków na skraju puszczy, z późnogotyckim kościołem, oraz Drezdenko z gwiaździstą twierdzą z początku XVII wieku.

Zanim wypłyniesz

Kamizelkę załóż i dopasuj jeszcze na brzegu. Noteć to dobry szlak na spokojny, wielodniowy spływ – z tym że rytm dnia wyznaczają śluzy. Przed wyjazdem warto rozpisać sobie stopnie wodne i sprawdzić godziny otwarcia śluz, a poza sezonem przygotować się na przenoski wokół jazów. Na drodze wodnej trzeba liczyć się z ruchem większych jednostek i trzymać brzegu. Górny bieg, powyżej Nakła, zostawia się na czas wysokiej wody.

Zobacz szlak na interaktywnej mapie Kliknij, aby wczytać mapę z narysowanym przebiegiem trasy