Gotowy szlak czy własna trasa
Pierwsze okno na mapie ma dwa przyciski: „Przejrzyj gotowe trasy” i „Wyznacz własną trasę”. Przy gotowym szlaku dostajesz opis, podział na odcinki i listę przeszkód. Własna trasa przydaje się, gdy wiesz, skąd chcesz wypłynąć i dokąd dotrzeć, a w tym miejscu nie ma opisanego szlaku.
W gotowych trasach zaczynasz od pola „Gdzie chcesz płynąć?” i wybierasz województwo. Zobaczysz listę szlaków z tego regionu. Przełącznik „dla rodzin” zostawi na niej tylko spokojniejsze trasy. Jeśli znasz nazwę rzeki albo jeziora, wpisz ją w wyszukiwarkę. Na dużej rzece wystarczy kliknąć jej bieg, a mapa podświetli go w całości.
Odcinki i to, co po drodze
Czarna Hańcza jest na liście szlaków województwa podlaskiego. Na karcie szlaku przeczytasz o trasie, długości, trudności, nurcie, przeszkodach i zapleczu. Od wypływu z Wigier do Augustowa szlak liczy około 90 km, z czego 48 km to woda stojąca: jeziora i Kanał Augustowski. Trudność określono jako łatwą. Na samej rzece nie ma jazów ani progów.
Niżej karta dzieli szlak na odcinki. Czarna Hańcza ma ich pięć – od przepłynięcia Wigier ze Starego Folwarku do Maćkowej Rudy, około 15 km, po odcinek z Mikaszówki do Augustowa, około 35 km. Kliknij odcinek, a mapa go przybliży i pokaże jego opis. Odcinek polecany rodzinom z dziećmi ma plakietkę „odcinek rodzinny”.
Pod kartą jest lista miejsc w odległości do 1,5 km od trasy: miejsc wodowania, przystani, stanic, pól namiotowych i plaż. Osobno mapa wymienia utrudnienia. Na Czarnej Hańczy są to śluzy Kanału Augustowskiego. Kajak przepływa przez nie w komorze śluzy.
Własna trasa od miejsca do miejsca
Własną trasę wyznaczysz na dwa sposoby. Możesz wpisać miejscowości w pola „Początek trasy” i „Koniec trasy” albo wybrać „Rysuj trasę” i kliknąć na rzece lub jeziorze – najpierw start, potem metę. Po wpisaniu nazwy mapa szuka w promieniu 2,5 km miejsca wodowania, przystani, pola namiotowego albo plaży i tam stawia punkt. Dopiero gdy niczego takiego nie znajdzie, umieszcza go przy najbliższej wodzie.
Trasa prowadzi po wodzie najkrótszą drogą między tymi dwoma punktami. Mapa podaje jej długość i czas liczony przy stałej prędkości około 4,5 km/h. Ten czas nie obejmuje postojów, przenosek ani śluz. Na Kanale Augustowskim śluzowanie razem z czekaniem i opłatą zajmuje zwykle około godziny. Na szlaku Czarnej Hańczy do Augustowa jest siedem śluz.
Przy trasie po rzece mapa pokazuje też, czy płyniesz z prądem, czy pod prąd. Pobiera wysokość terenu z numerycznego modelu terenu GUGiK w kilkudziesięciu punktach trasy i sprawdza, w którą stronę teren opada. Kierunek wskazuje dopiero wtedy, gdy spadek wynosi co najmniej 4 m i jest wyraźnie większy od zwykłych nierówności terenu. Na płaskiej, wolno płynącej rzece często nie pokaże żadnego kierunku. Trasa po jeziorze dostaje opis „bez wyraźnego nurtu”, a trasa przez jeziora i rzeki – „nurt zmienny na trasie”.
Gdzie mapa nie poprowadzi
Niektórych tras mapa nie wyznaczy. Jeśli najkrótsza droga prowadzi przez odcinek wyłączony ze spływów, wyświetla komunikat „Trasa niemożliwa” razem z opisem zakazu. Tak jest na przełomie Łyny w rezerwacie „Las Warmiński”, od jeziora Łańskiego do Rusi. Mapa zatrzymuje też trasę na zaporze, która piętrzy wodę, chyba że znajduje się przy niej opisana przenoska.
Mapa nie szuka wtedy objazdu. Przesuń start albo metę. Na Odrze i Nysie Łużyckiej dodaje ostrzeżenie, że są to rzeki graniczne i obowiązują na nich przepisy strefy nadgranicznej. Pod wyznaczoną trasą pojawia się zdanie: „Oceń warunki samodzielnie na miejscu”.
Wodowanie, nocleg i parking
Gdy wybierzesz jedną z dwóch dróg, mapa włączy warstwy: wypożyczalnie kajaków, pola namiotowe, przystanie i stanice, miejsca wodowania, plaże, parkingi przy wodzie oraz utrudnienia, czyli jazy, śluzy i zapory. Punkty zobaczysz dopiero po przybliżeniu mapy. W okienku punktu znajdziesz informację o jego źródle: OpenStreetMap, sprawdzenie u źródeł albo zgłoszenie społeczności zweryfikowane przez nas.
Warstwę „Zanocuj w lesie” włączasz osobno. Pokazuje obszary programu Lasów Państwowych, na których bez zgłoszenia wolno nocować w grupie do dziewięciu osób i najwyżej dwie noce z rzędu. Większa grupa albo dłuższy pobyt wymagają zgłoszenia do nadleśnictwa.
Miejsce startu obejrzyj dwa razy. Na zwykłej mapie punkt wodowania to ikona przy rzece. Po przełączeniu podkładu na „Zdjęcia lotnicze i satelitarne” zobaczysz, czy prowadzi do niego droga, czy kajak trzeba będzie nieść przez łąkę i czy na brzegu zmieszczą się samochody.
Przepisy parków i termin spływu
Część szlaków przecina parki narodowe i rezerwaty, a ich przepisy określają, gdzie i kiedy wolno płynąć. Mapa zaznacza czerwoną przerywaną linią odcinki z zakazem spływu, a pomarańczową przerywaną linią te, na których spływ jest warunkowy albo sezonowy. Tych oznaczeń nie wyłączysz.
Na Czarnej Hańczy około 35 km szlaku, przez jezioro Wigry do Studzianego Lasu, leży w Wigierskim Parku Narodowym i na obszarze Natura 2000 „Ostoja Wigierska”. Park udostępnia swoje wody od 1 maja do 31 października.
Zatokę Hańczańską na Wigrach park co roku zamyka do 15 czerwca. Nie wolno wpływać w pasy roślin wystających z wody ani w skupiska roślin o pływających liściach. Gdy wiatr w porywach przekracza 60 km/h, obowiązuje zakaz przebywania na wodach parku. Rzeka powyżej Wigier, od Sobolewa do ujścia do jeziora, jest zamknięta dla turystyki.
Kajak zostawisz przy pomostach parku, między innymi przy polach biwakowych „Za szkołą”, „Gremzdówka” i „Bindużka” nad Czarną Hańczą.
Stan wody i pogoda przed wyjazdem
Na mapie znajdziesz też wodowskazy IMGW. Kolor punktu pokazuje, czy stan wody jest niski, typowy czy wysoki dla danej stacji. IMGW wyznacza te strefy na podstawie pomiarów z ostatnich 30 lat. Osobne kolory mają stan ostrzegawczy i alarmowy. Gdy ostatni pomiar jest starszy niż doba, mapa zamiast liczby pokazuje „brak aktualnego pomiaru”.
Pod szlakiem rzecznym mapa podaje stan z najbliższego wodowskazu w promieniu 25 km i godzinę pomiaru. Obok znajdziesz pogodę dla miejsca startu według prognozy MET Norway: temperaturę, wiatr i opad. Po rozwinięciu zobaczysz prognozę na rano, przedpołudnie, popołudnie i wieczór. Przy jeziorach mapa nie pokazuje stanu wody, bo nie ma przy nich wodowskazów.
Zapisz trasę i zabierz ją na wodę
Ślad trasy pobierzesz jako plik GPX, bez zakładania konta. Działa to przy gotowym szlaku, przy klikniętej rzece i przy własnej trasie. Plik wgrasz do nawigacji albo aplikacji obsługującej ślady i użyjesz go także tam, gdzie na wodzie nie ma zasięgu. Plik z gotowego szlaku zawiera cały szlak, nawet jeśli wybrany jest jeden odcinek.
Trasę dodasz też do ulubionych, ale do tego musisz się zalogować. Po zalogowaniu dodasz na mapie brakujące miejsce, zgłosisz poprawkę albo dopiszesz przenoskę. Zgłoszenie nie zmienia mapy od razu. Najpierw je sprawdzamy.
Co zrobić zimą
Na wodach Wigierskiego Parku Narodowego sezon zaczyna się 1 maja, a spływ da się ułożyć dużo wcześniej. Wybierz szlak albo wyznacz trasę, podziel ją na dni według odcinków i dolicz czas na śluzy i przenoski. Na każdy nocleg znajdź pole namiotowe, stanicę albo obszar „Zanocuj w lesie”. Sprawdź, czy na trasie nie ma zakazu albo ograniczenia terminowego. Na koniec pobierz ślad GPX. Dzień przed wyjazdem sprawdź wodowskaz i prognozę pogody dla miejsca startu.