Bydgoskie Towarzystwo Wioślarskie (BTW)

Na zdjęciu: zwycięska osada Bydgoskiego Towarzystwa Wioślarskiego na międzynarodowych mistrzostwach Bydgoszczy, na rufie sternik Hieronim Cegielski, 1935. Autor nieznany, Narodowe Archiwum Cyfrowe, domena publiczna.

Bydgoskie Towarzystwo Wioślarskie założyło 32 osoby na zebraniu w hotelu „Pod Orłem” 16 marca 1920 roku. Zebranie prowadził Maksymilian Stürmer, prezes poznańskiego „Trytona”. Od niego nowy klub wziął pierwszą nazwę: Towarzystwo Wioślarzy „Tryton”. Z poznańskim towarzystwem dochodziło jednak do częstych nieporozumień, więc walne zebranie 31 sierpnia zmieniło nazwę na BTW. Tego samego dnia przyjęto godło, banderkę i znak, których klub z niewielkimi zmianami używa do dziś. Pierwszym prezesem był Antoni Witting (część źródeł pisze Wittig), a wśród założycieli był Józef Mazurkiewicz, dyrektor Gimnazjum Humanistycznego.

Pierwszą przystanią był szałas gimnazjum przy Moście Bernardyńskim. W 1921 roku klub miał jedną łódź wyścigową i dwie klepkowe. Tego samego lata jego czwórka ze sternikiem została mistrzem Polski: Paweł Twardowski, Bernard Gole, Jan Witecki i Leon Twardowski, a sterował dr Stefan Siemiątkowski.

Regaty o mistrzostwo kraju odbywały się w Brdyujściu, na torze od śluzy do szosy łęgnowskiej. W 1924 roku, przed przyjazdem prezydenta Wojciechowskiego, członkowie BTW postawili tam kryte trybuny. Kronika związku podaje, że w trzy tygodnie i dla trzech tysięcy widzów, monografia klubu – że w dwa miesiące i dla dwóch i pół tysiąca. Na mistrzostwa publiczność dowoziło do Łęgnowa siedem parostatków bydgoskiego Lloydu i pociąg specjalny.

W Amsterdamie w 1928 roku czwórka ze sternikiem BTW zdobyła pierwszy polski medal olimpijski w wioślarstwie, brązowy. Płynęli Bernard Ormanowski, Edmund Jankowski, Leon Birkholc i Franciszek Bronikowski, sterował Bolesław Drewek. Rok później BTW przyjęło w Brdyujściu mistrzostwa Europy. Kronika związku pisze o około 30 tysiącach ludzi na trybunach i okolicznych wałach, a czwórka bez sternika gospodarzy przypłynęła trzecia.

Na otwarcie sezonu w maju 1925 roku około 150 umundurowanych wioślarzy przeszło z orkiestrą 62 pułku piechoty spod Kościoła Serca Jezusowego na przystań. Pochód prowadzili gen. Thommée i prezes BTW Władysław Maciejewski. Tego roku parostatek Lloydu Bydgoskiego staranował klubową ósemkę. Za odszkodowanie kupiono w Gdańsku nową ósemkę i czwórkę, a rok później poświęcono ósemki „Bydgoszcz” i „Pogoń” oraz czwórkę „Witold”. Zimą wioślarze BTW trenowali w basenie niemieckiego klubu „Frithjof” przy ulicy Świętego Floriana. Pojedynki ósemek BTW i Kolejowego Klubu Wioślarskiego wspomina się w klubie jako „świętą wojnę”. W 1937 roku towarzystwo wygrało punktację związku i miało 240 wiosłujących członków.

W czasie okupacji zginęło 30 członków BTW. Szałas przy Moście Bernardyńskim spłonął w styczniu 1945 roku. Jeszcze tego roku działacze towarzystwa z prezesem Witoldem Czajkowskim reaktywowali klub i Polski Związek Towarzystw Wioślarskich, a Bydgoszcz została siedzibą związku. BTW dostało przystań po „Frithjofie”, tę samą, w której przed wojną trenowało zimą. W 1948 roku zaczynał tu Teodor Kocerka, później dwukrotny brązowy medalista olimpijski.

W 1975 roku przystań przejęły Zakłady Rowerowe Romet na dom kultury. W 1996 roku miasto sprzedało budynek spółce z Szanghaju. Dziś jest zabytkiem i mieści hotel.

Towarzystwo przeniosło się na ulicę Żupy 2, do małego budynku biurowego z kilkoma garażami. W 2023 roku musiało go opuścić. Od tamtej pory trenuje u sąsiedniej Bydgostii. W listopadzie 2025 roku miasto zleciło koncepcję wspólnej przystani BTW i Bydgoskiego Klubu Wioślarek przy Babiej Wsi.