Na zdjęciu: zwycięska ósemka Klubu Wioślarskiego „Wisła”, 1935. Autor nieznany, Narodowe Archiwum Cyfrowe, domena publiczna.
Koło Wioślarzy Warszawskich założyło 50 osób ze sfer rzemieślniczych i handlowych Warszawy. Źródła z epoki podają rok 1920, Wikipedia listopad 1919 roku. Pierwszym prezesem był Zygmunt Majchrowski. Prawie wyłącznie własnym kosztem postawił przystań według projektu budowniczego Olczaka. Najpierw stała ona na pontonach, które przydzieliło wojsko.
W sierpniu 1920 roku młodsi członkowie poszli do wojska, starsi pilnowali Wisły w tak zwanym batalionie mostowym. Rok później klub dostał od miasta stały teren przy ulicy Wioślarskiej. Jedną z pierwszych łodzi, zbudowanych we własnym warsztacie, nazwano „Wisła”. W 1927 roku jej imię przejął cały klub.
Na eliminacjach olimpijskich w Bydgoszczy w 1924 roku Koło wygrało w ósemce i w czwórce, a w jedynce T. Naumenko był drugi. Do Paryża pojechała czwórka Henryka Fronczaka, Józefa Szawary, Edmunda Kowalca i Antoniego Brzozowskiego, pierwsza polska osada wioślarska na igrzyskach po odzyskaniu niepodległości. Jej stały sternik Ryszard Hoffman był za ciężki i pojechał jako trener, sterował Nadratowski z AZS. Na pożyczonej łodzi osada przegrała w pierwszym przedbiegu z Anglikami i Francuzami.
Tego samego lata Wacław Zajączkowski, Władysław Grzelak, J. Majewski, W. Samol i W. Szafrański przepłynęli całą Wisłę: od źródeł na Baraniej Górze, łodzią od Oświęcimia do Gdańska, a dalej wzdłuż wybrzeża do Gdyni. Dopłynęli o świcie, dzień po wojskowej osadzie z Grodna. Grzelak opisał podróż w książce „Łódką z biegiem Wisły”, którą ministerstwo oświaty poleciło do bibliotek szkolnych. W 1926 roku pięciu wioślarzy klubu popłynęło łodzią na cztery krótkie wiosła przez Bydgoszcz, Kostrzyn i Frankfurt do Berlina. Kronika nazywa to pierwszą wyprawą polskich wioślarzy drogą wodną za granicę. W 1929 roku kapitan K. Prószyński popłynął małym kajakiem żaglowym z Warszawy do Kopenhagi i na Rugię.
Na spływ „Kurjera Porannego” do Poznania w 1929 roku popłynęło 31 członków „Wisły” na siedmiu łodziach. Sezon 1932 klub skończył na drugim miejscu w tabeli związku, wśród 60 towarzystw.
Miał wtedy około 400 członków i 50 łodzi klubowych. Członkowie trzymali na przystani jeszcze 100 własnych łodzi, w większości kajaki i składaki.
W 1932 roku klub urządził pierwsze kajakowe mistrzostwa Warszawy: 20 organizacji zgłosiło 60 osad. Z przystani przy Wioślarskiej wypływała też sekcja żeglarska, założona w 1926 roku.
Według Wikipedii w 1940 roku Niemcy zarekwirowali przystań, a w latach 1949–1956 klub należał do zrzeszenia „Ogniwo”.
Serwis warszawa1939.pl podaje, że po wojnie klub działał w nowym miejscu do około 1975 roku, gdy zlikwidowano go w związku z budową trasy.
Źródła
Ten wpis przygotowaliśmy na podstawie 24 źródeł.
- Wioślarska 4 – Przystań Klubu Wioślarskiego „Wisła”, Fundacja Warszawa 1939
Koło Wioślarzy Warszawskich powstałego w roku 1919 (w 1927 zmiana nazwy na Klub Wioślarski 'Wisła')
· rok założenia, zmiana nazwyreaktywowany po wojnie klub działał w nowej lokalizacji do około 1975, kiedy został zlikwidowany w związku z budową trasy Łazienkowskiej
· losy po 1945
- KW „Wisła” Warszawa – Wikipedia
przystań została zarekwirowana przez Niemców
· daty 8.11.1919 i 6.03.1927, prezes Majchrowski, 1940, Ogniwo 1949–1956 (tylko Wikipedia)
- Antoni Brzozowski (1900-1957) – PKOl
członek Koła Wioślarzy Warszawskich, ojciec pięciu synów, olimpijczyk z Paryża (1924)
· olimpijczyk 1924, Virtuti Militari
- Henryk Fronczak (1898-1981) – PKOl
Wraz z kolegami z Koła Wioślarzy Warszawskich wygrał regaty przedolimpijskie (1924)
· IO 1924, wicemistrzostwa 1924–1925
- Edmund Kowalec – PKOl
Wioślarz WTW Warszawa (rocznik 1900?), zakwalifikował się do ekipy olimpijskiej wraz ze swymi kolegami klubowymi
· rozbieżność przynależności klubowej osady 1924
- Dyskobol (MSiT) 2019 nr 2(6), J. Wiśniewski
z pomostów Warszawskiego Towarzystwa Wioślarskiego i Klubu Wioślarskiego „Wisła”
· spływ 1929
- Program regat międzyklubowych … 28-29 czerwca 1931 r. (Warszawski Międzyklubowy Komitet Wioślarski)
PREZES: Edmund Bernatowicz – K. W. „Wisła”
· działacz, udział w regatach 1931
- Kronika Warszawy R. 6, 1930 nr 4-5 – Jerzy Loth, „Wisła w życiu dzisiejszej Warszawy”
Klub Wioślarski „Wisła" w Warszawie, przystań stała, ilość członków 328.
· liczebność 1930
- Warszawa: informator – przewodnik (Związek Propagandy Turystycznej m.st. Warszawy, 1937), rubryka „Przystanie wioślarskie”
Wioślarska 4 – K. Wiośl. „Wisła".
· adres przystani 1937
- Głos Mazowiecki R. 4, 1936 nr 128 (3 VI) – wyniki regat w Płocku
Pierwsze miejsce zajął Klub Wioślarski „Wisła" z Warszawy (17 pkt.)
· zwycięstwo w regatach w Płocku 1936
- „Sport Wodny” – lista PZTW (1930)
Klub Wioślarski „Wisła” (dawniej Koło Wioślarzy Warszawskich)
· obecność na liście członków8. Klub Wioślarski „Wisła” Warszawa 21 pkt.
· Tabela punktacyjna PZTW za 1927 r. – 8. miejsce (AZS Warszawa 2. – 110 pkt, WTW 3. – 80½ pkt).
- „Sport Wodny” – lista PZTW (1936)
Klub Wioślarski „Wisła”
· obecność na liście członków
- „Sport Wodny” – lista PZTW (1938)
Klub Wioślarski „Wisła”
· obecność na liście członków
- pbc.gda.pl
KOŁO WIOŚLARZY WARSZAWSKICH rok założenia 1920.
· rok założenia
- pbc.gda.pl
Założyciele w liczbie pięćdziesięciu traktowali [...] Klub, jakby swe drugie ognisko rodzinne.
· 50 członków-założycieli Koła Wioślarzy Warszawskich.Budowano we własnym warsztacie pierwsze łodzie: jednej z nich nadano nazwę „Wisły”; która po latach kilku miała się rozciągnąć na cały Klub.
· Pierwsza łódź „Wisła” – od niej nazwa klubu z 1927 r.Otwarcie i poświęcenie wykończonej przystani nastąpiło dopiero 2[5?] lipca po nabożeństwie w kościele Przenajświętszej Rodziny.
· Otwarcie pierwszej przystani.młodzi znaleźli się w szeregach wojska, starsi pełnili straż nad Wisłą, tworząc t. zw. bataljon mostowy.
· Wojna 1920: młodsi w wojsku, starsi w „batalionie mostowym”.Uroczyste otwarcie przystani w dniu 2[?] kwietnia po nabożeństwie w kościele św. Trójcy, poświęcenie sztandaru, chrzest 9-ciu łodzi
· Otwarcie sezonu, poświęcenie sztandaru, chrzest 9 łodzi; liczba łodzi wzrosła do 12.Klub zaczyna się zagospodarowywać na udzielonym przez miasto stałym terenie, zajmowanym do dziś.
· Stały teren od miasta (obecna przystań).Rok 1927 przyniósł zmianę nazwy Koła Wioślarzy Warszawskich na Klub Wioślarski „Wisła” w Warszawie
· Zmiana nazwy; napływ nowych członków; sekcja żeglarska z 4 łodziami przystąpiła do PZŻ.Obchód dziesięciolecia miał charakter skromnej uroczystości wewnętrzno-klubowej, upamiętnionej głównie wydaniem specjalnego zeszytu „Sportu Wodnego”, poświęconego wyłącznie kronice klubowej
· 10-lecie: specjalny zeszyt „Sportu Wodnego” z kroniką klubu i regaty z trzema nagrodami przechodnimi.świecił przykładem niedoścignionym Zygmunt Majchrowski pierwszy prezes, a następnie członek honorowy.
· Zygmunt Majchrowski – pierwszy prezes, członek honorowy, fundator przystani i pucharu dla czwórek (1925) – potwierdzenie spoza WikipediiNowy prezes: zrazu Wojciech Jędrzejewski, potem mecenas Stefan Dziewulski, obejmuje ster nawy klubowej.
· Wojciech Jędrzejewski; mec. Stefan Dziewulski – kolejni prezesiObecny zarząd Klubu Wioślarskiego „Wisła”. Siedzą, od lewej: [W.?] Zajączkowski, [E.] Bernatowicz (prezes), S. Kopczyński, B. Kożuchowski
· Edmund Bernatowicz (prezes 1935), W. Zajączkowski, S. Kopczyński, B. Kożuchowski i in. – zarządW tej wycieczce, druhowie: Wacław Zajączkowski, jako komendant, Wł. Grzelak, J. Majewski, W. Samol i W. Szafrański
· W. Zajączkowski, Wł. Grzelak, J. Majewski, W. Samol, W. Szafrański – wyprawa całą Wisłąwzniósł prawie wyłącznie swoim kosztem obszerny i zgrabny budynek przystani, według projektu budowniczego Olczaka.
· Pierwsza przystań – fundacja Majchrowskiego, projekt budowniczego Olczaka.Przystań ta początkowo pływająca, stała na pontonach, przydzielonych przez władze wojskowe w miejscu, gdzie obecnie mieści się siedziba Oficerskiego Jacht Klubu.
· Przystań pływająca na pontonach wojskowych, w miejscu późniejszego OYK RP.zbudowanie obszernej werandy restauracyjnej z bufetem, kuchnią i szatnią
· 1925 – weranda restauracyjna; wcześniej łazienka, szatnia, szopa z warsztatem (1922–23).Symbolem tego rozkwitu jest piękna kolumna Króla Zygmunta, zdobyta ponownie w biegu ósemek o mistrzostwo Warszawy
· 1925 – ponownie Mistrzostwo Warszawy w ósemkach (nagroda: kolumna Zygmunta).W pierwszym biegu wioślarskim przez Warszawę od „Żoliborza” do „Syreny”, zainicjowanym przez Redakcję „Sportu Wodnego” z udziałem 5 ósemek, osada „Wisły” zajęła trzecie miejsce.
· Ok. 1930 – pierwszy wyścig ósemek przez Warszawę (Żoliborz → Syrena), 3. miejsce.Była to wycieczka przez całą długość Wisły, od źródeł na Górze Baraniej, a łodzią od Oświęcimia do Gdańska i brzegiem morskim do Gdyni.
· 1924 – wyprawa całą Wisłą.Wycieczka ta została upamiętniona w znanej książce Wł. Grzelaka, „Łodzią z biegiem Wisły”, która niebawem doczeka się trzeciego wydania
· Książka W. Grzelaka polecana przez MWRiOP do bibliotek szkolnych.Wioślarze, z których ośmiu zostało odznaczonych żetonami turystycznemi przebyli ogółem 6.5[3?]8 kilometrów.
· 1925 – 16 większych wycieczek (Płock, Tczew, Nowe Miasto n. Pilicą, Warka, Bydgoszcz, Ostrołęka…), ok. 6,5 tys. km (cyfra w OCR niepewna).Była to wycieczka Warszawa-Berlin - pierwsza wyprawa wioślarzy polskich drogą wodną zagranicę.
· 1926 (w kronice przy roku 1926; uczestnicy „przed dwoma laty przepłynęli całą Wisłę”) – rejs Warszawa–Berlin.przez wydawnictwo Kurjera Porannego, wzięło udział aż 31 członków „Wisły” na 7 łodziach.
· 1929 – udział w spływie organizowanym przez „Kurjer Poranny”.odbył się chrzest aż 11-tu nowych łodzi, przyczem jednym z „ojców chrzestnych” był prezydent Warszawy.
· Otwarcie 1924 – chrzest 11 łodzi.ceremonji chrztu dokonali między innymi: wicemarszałek Sejmu Osiecki, wiceminister pracy J. St. Jankowski i inż. Zygm. Słomiński.
· 1925 – chrzest 7 łodzi zbudowanych we własnym warsztacie.S. p. inż. W. Niecięgiewicz, „król Wisły” i art. opery Janina Orłowska, jako „rodzice chrzestni” czwórki wyścigowej.
· Podpis zdjęcia z chrztu łodzi (lata 30.).Członkowie „Koła” w pięknych mundurach po raz pierwszy wystąpili publicznie podczas tradycyjnego obchodu „Wianków”.
· Pierwsze publiczne wystąpienie na Wiankach 1920 (odczyt OCR „pięknych” niepewny).Po raz pierwszy został rozegrany w biegu czwórek olbrzymi puhar, ufundowany przez najofiarniejszego założyciela „Koła” Zygm. Majchrowskiego.
· 1925 – puchar Majchrowskiego; zdobył go AZS z O. Gordziałkowskim na szlaku.
- jbc.bj.uj.edu.pl
12 lipca regaty międzyklubowe w Warszawie (z okazji 5-cio lecia Koła Wioślarzy Warszawskich)
· Regaty na 5-lecie Koła.
- wbc.poznan.pl
Koło Wioślarzy Warszawskich obchodzi w lipcu b. r. pięciolecie istnienia.
· Jubileusz 5-lecia w lipcu 1925.Grupa członków i gości Koła Wioślarzy Warszawskich podczas otwarcia przystani w dniu 10 maja r. b.
· Otwarcie sezonu/przystani 1925 (zdjęcie W. Machowskiego).czwórka „Mistrzowska K.W.W.” z roku 1923 pod sterem Ryszarda Hoffmana, z wioślarzami: A. Brzozowskim, E. Kowalcem, J. Szawarą i H. Fronczakiem
· Ryszard Hoffman (sternik, potem trener), A. Brzozowski, E. Kowalec, J. Szawara, H. Fronczak – czwórka olimpijska 1924Dotychczasowy sternik R. Hoffman, z powodu ciężkiej wagi towarzyszył swej osadzie w charakterze trenera.
· Ryszard Hoffman – w Paryżu jako trener, bo zastąpił go Nadratowski (AZS)ósemka pod sterem Tadeusza Szrettera złożona z wioślarzy: M. Kalędkiewicza, L. Siweckiego, L. Kowalskiego, H. Szymańskiego, T. Galika, W. Nowotki, T. Mitkowskiego i K. Kalędkiewicza
· ósemka T. Szrettera – zwycięzcy eliminacji olimpijskich w Bydgoszczy (ósemki nie wysłano)Koło Wioślarzy Warszawskich, było jedynem Towarzystwem, które do przedbiegów eliminacyjnych [...] stanęło na wszystkich trzech rodzajach łodzi
· 1924 – eliminacje olimpijskie w Bydgoszczy: KWW wygrało w ósemce i czwórce, 2. miejsce w jedynce (T. Naumenko).Osada reprezentacyjna Polski uległa w walce osadom Anglji i Francji podczas pierwszego przedbiegu.
· IO Paryż 1924 – czwórka odpadła w przedbiegu (pożyczona łódź, zmiana sternika).
- pbc.gda.pl
Klub Wioślarski „Wisła” Warszawa, Nowy-Swiat 67, Wioślarska 6
· Adres w wykazie PZTW (siedziba i przystań).
- pbc.gda.pl
w „Wiśle” prezes inż. Bogumił Rogaczewski, obrazując wyniki osiągnięte w sezonie.
· inż. Bogumił Rogaczewski – prezes
- pbc.gda.pl
Sprawozdanie z działalności Komitetu wygłosił dotychczasowy Komandor Sekcji Szymański Henryk (Vice-Prezes sportowy Klubu „Wisła”).
· Henryk Szymański – wiceprezes sportowy, komandor sekcji żeglarskiej
- pbc.gda.pl
Wymienić jeszcze trzeba nazwiska pp. Wańkowicza (A. Z. S. Warszawa), Szrettera z „Wisły” i Zaręby z „Prądu”.
· Tadeusz Szretter – trener-amator
- pbc.gda.pl
plakiety „śledzi” - K. W. „Wisła” Warszawa - 17327 km. pkt.
· Nagroda PZK za turystykę kajakową (sezon 1933).
- pbc.gda.pl
Dwójki bez sternika. Nagroda dziesięciolecia „Wisły”. Walkover - „Wisła”.
· 1932 – regaty, w których rozgrywano nagrodę dziesięciolecia „Wisły” i nagrodę Koła Seniorów „Wisły”.
- Przewodnik I Ogólno-Krajowej Wystawy Kajakowej, Turystyki Wodnej i Wioślarstwa, Warszawa 1933 (nasza baza, OCR)
Założycielami byli miłośnicy sportu wioślarskiego ze sfer rzemieślniczych i handlowych stolicy
· założycielePierwszą po odzyskaniu niepodległości osadą wioślarską, która reprezentowała Polskę na Olimpjadzie (w Paryżu 1924)
· IO 1924A nazajutrz o świcie witała polskie morze osada Klubu Wioślarskiego „Wisła” w Warszawie
· Gdynia 1924z Warszawy przez Bydgoszcz, Kostrzyń i Frankfurt do Berlina; pojechano łodzią na 4 krótkie wiosła
· Berlin 1926kpt. K. Prószyński z Kl. W. „Wisła” odbył podróż w małym żaglowym kajaczku z Warszawy do Kopenhagi
· Kopenhaga 1929zajęciem drugiego miejsca w tabeli związkowej, na 60 zrzeszonych towarzystw
· sezon 1932urządzone przez Klub Wiośl. „Wisła” poraz pierwszy regaty kajakowe o mistrzostwo Warszawy
· kajaki 1932
Bądźmy w kontakcie
Widzisz błąd albo masz zdjęcie, kronikę, wspomnienie? Napisz na adres czesc@stanwody.org.