Klub Wioślarski z roku 1904 (KW 04 Poznań)

Na zdjęciu: dwójka ze sternikiem KW 04 Poznań na mistrzostwach Polski w Bydgoszczy – Stanisław Kuryłłowicz, Witalis Leporowski i sternik Bącler, 1934. Autor nieznany, Narodowe Archiwum Cyfrowe, domena publiczna.

Pisarz Maciej Rola Wierzbiński wrócił z Anglii zafascynowany tamtejszymi klubami wioślarskimi. 28 kwietnia 1904 roku powstał z jego inicjatywy w Poznaniu Klub Wioślarski, pierwszy polski klub wioślarski w zaborze pruskim. Władze pruskie nie dopuszczały polskich organizacji, klub sportowy był legalną furtką. Poparł go poseł na sejm pruski hrabia Maciej Mielżyński, według Wikipedii pierwszy prezes. Przystań własnym kosztem i na własnym gruncie zbudował budowniczy Stefan Barcikowski.

Założyciele wybrali banderę z trzema czerwonymi sześcioramiennymi gwiazdami na białym tle, żeby nie wywieszać barw narodowych wprost. Komendy na łodziach padały po polsku, choć było to zabronione. Na przystani nad Wartą, za Bramą Dębińską, klub urządzał Wianki i obchody rocznic narodowych. W 1907 roku poznańscy wioślarze gościli na przystani Warszawskiego Towarzystwa Wioślarskiego, a u siebie przyjmowali wioślarzy z Kalisza i Konina.

W czasie I wojny większość członków wcielono do armii niemieckiej, wielu walczyło potem w powstaniu wielkopolskim. W grudniu 1919 roku w Poznaniu powstał Polski Związek Towarzystw Wioślarskich. Klub pomagał też zakładać „Gopło” w Kruszwicy, towarzystwo w Śremie i Poznański Klub Wioślarek. W 1922 roku jako pierwszy klub w Polsce zatrudnił zawodowego trenera (inne źródło podaje rok 1923).

W 1924 roku Różański, Wojciechowski i Sumiński dostali żetony za najdalszą wycieczkę sezonu, 670 kilometrów do Bydgoszczy i z powrotem. W 1925 roku klub miał 349 członków. Na otwarcie sezonu w maju wiceprezes Maksymilian Garstecki oddał przebudowaną bez zysku przystań z salką bufetową, werandą i warsztatem. Flagę wciągnięto przy Mazurku Dąbrowskiego, a nową czwórkę ze sternikiem ochrzczono „Gdynia”. Poznańskie kluby jako jedyne polskie towarzystwa miały wtedy zimowe baseny wioślarskie.

W latach 1929–1932 klub czterokrotnie wygrywał punktację drużynową związku. Przed wojną jego osady zdobyły 21 ze 102 męskich tytułów mistrza Polski, najwięcej ze wszystkich klubów.

Henryk Budziński i Jan Krenz-Mikołajczak zostali w 1930 roku mistrzami Europy w dwójce bez sternika, a w 1932 roku zdobyli w Los Angeles brązowy medal olimpijski. Pojechała tam też zniszczona łódź klubu, „Jubilatka”.

W 1930 roku trzej członkowie klubu przepłynęli dwójką podwójną ze sternikiem z Poznania przez Berlin i Paryż do Hawru. Strona klubu podaje 3114 kilometrów w niemal dwa miesiące. Przewodnik wystawy kajakowej z 1933 roku przypisuje KW 04 także wcześniejszą wyprawę na Morze Czarne, inne źródła wiążą ją z „Polonią”.

W 1936 roku na igrzyskach w Berlinie wiosłowali Witalis Leporowski i Stanisław Kuryłłowicz. Kuryłłowicz zginął od zbłąkanej kuli 2 lutego 1945 roku w walkach o Cytadelę.

W czasie okupacji zniszczała większość zabudowań przystani i prawie wszystkie łodzie. Klub odbudowywał się w latach 1945–1949, a w 1950 roku władze kazały mu wejść do zrzeszenia „Ogniwo”. Reaktywowano go w grudniu 1956 roku.

Klub ma przystań nad Wartą przy ulicy Piastowskiej, regaty pływa na Malcie. W 2009 roku jego wychowanek Michał Płotkowiak, płynąc dla Oxfordu, został pierwszym polskim zwycięzcą wyścigu ósemek Oxford–Cambridge. Klub prowadzi sekcję dorosłych, w której uczy wiosłować od podstaw. Byli zawodnicy trenują w sekcji masters.