Na zdjęciu: polska czwórka ze sternikiem, brązowi medaliści igrzysk w Los Angeles – od lewej Edward Kobyliński, Stanisław Urban, sternik Jerzy Skolimowski, Janusz Ślązak i Jerzy Braun, 1932. Autor nieznany, Narodowe Archiwum Cyfrowe, domena publiczna.
Zanim związek powstał formalnie, wioślarze z trzech zaborów spotykali się na „sejmiku wioślarskim”, zwoływanym z inicjatywy Warszawskiego Towarzystwa Wioślarskiego. W 1908 roku powstała Międzyklubowa Komisja Regatowa, która do wojny urządzała zloty wioślarskie. Piąty zlot odbył się w Ciechocinku pod koniec maja 1909 roku. „Wioślarz Polski” podawał później, że nieoficjalny związek działał od 1910 do 1915 roku.
W październiku 1919 roku w Kaliszu zebrał się zjazd, któremu przewodniczył Gustaw Martens. Statut przygotowała komisja: Józef Radwan z Kalisza, Władysław Kontrowicz i Maksymilian Stürmer z Poznania, Stanisława Hannówna i Władysław Nadratowski z Warszawy. Związek założyło 13 towarzystw na zjeździe w Poznaniu 8 grudnia tego samego roku. Sekretarzem pierwszego zarządu był Nadratowski, skarbniczką Hannówna. Według Wikipedii prezesem do 1932 roku był Radwan, po nim do wojny Jerzy Bojańczyk z Włocławka.
W pierwszym roku związek skupiał 19 towarzystw z 2490 członkami. Po czterech latach towarzystw było 25, a członków prawie trzy razy więcej. Przybyły wtedy towarzystwa w Grodnie, Modlinie, Ślesinie, Ostrołęce, Łucku i Pułtusku.
Z 33 mistrzostw Polski rozegranych w pierwszej dekadzie wioślarze z Warszawy wygrali 15, z Poznania siedem. W ostatnim roku przed wojną według związku istniały 73 kluby w 41 miastach.
Po wojnie związek działał dalej. Od 1948 roku ma siedzibę w Warszawie przy ulicy Kopernika.
Źródła
Ten wpis przygotowaliśmy na podstawie 9 źródeł.
- PZTW – Wikipedia
Polski Związek Towarzystw Wioślarskich został utworzony 8 grudnia 1919 w Poznaniu
· data, miejsce, lista 13 założycieli, prezesi
- W Muzeum Sportu otwarto wystawę z okazji stulecia związku wioślarskiego – dzieje.pl
13 towarzystw i klubów sportowych, które w 1919 roku wspólnie powołały PZTW
· liczba założycieli, 8.12.1919 Poznań
- Historia – PZTW
w 1908 roku doszło do powołania Międzyklubowej Komisji Regatowej, prekursorki Polskiego Związku Towarzystw Wioślarskich
· poprzedniczka 1908, zloty przed 1914w 1939 roku istniały 73 kluby wioślarskie zlokalizowane w 41 miastach
· stan 1939
- Ćwiczenia publiczne projektowane na V zlot wioślarstwa polskiego w Ciechocinku 1909 roku dn. 30 i 31 maja
projektowane na V zlot wioślarstwa polskiego w Ciechocinku 1909 roku
· zloty wioślarstwa przed 1914
- Program regat międzyklubowych 28-29 czerwca 1931 r.
Alfred Loth – V. Prezes P. Z. T. W.
· władze PZTW 1931, Bojańczyk prezes TW Włocławek
- Wiadomości Muzealne (MSiT) R. 8, 2008 nr 32 – wystawa na 130-lecie WTW, cyt. za Encyklopedią Warszawy (PWN 1994)
sejmik wioślarski, grupujący sportowców trzech zaborów, z którego wywodzi się obecny PZTW
· geneza PZTW w sejmiku wioślarskim inicjowanym przez WTW
- „Wioślarz Polski” 1925, nr 1 (Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa)
nie oficjalny związek istniał od 1910 r. do 1915 roku
· Nieoficjalny związek wioślarski działał 1910–1915.w 1920 r. 19 towarzystw, reprezentujących 2490 członków
· Rozwój związku: 1920 – 19 towarzystw (2490 członków), 1924 – 25 (ok. 7046).w kraju powstały nowe Tow. Wioślarskie w Grodnie, Modlinie, Ślesinie, Ostrołęce, Łucku i Pułtusku
· 1924: nowe towarzystwa w Grodnie, Modlinie, Ślesinie, Ostrołęce, Łucku i Pułtusku.
- wbc.poznan.pl
Komisję statutową utworzyli wybrani pp.: J. Radwan z Kalisza, W. Kontrowicz z Poznania, S. Hannówna z Warszawy, W. Nadratowski z Warszawy i M. Stürmer z Poznania.
· Zjazd kaliski 26 X 1919: przewodniczący Gustaw Martens, delegat rządu dr M. Orłowicz; komisja statutowa: Radwan, Kontrowicz, S. Hannówna, W. Nadratowski, M. Stürmer.PIERWSZY ZARZĄD […] Władysław Nadratowski, sekretarz. Władysław Kontrowicz […] Stanisława Hannówna, skarbniczka.
· Władysław Nadratowski (sekretarz), Władysław Kontrowicz, Stanisława Hannówna (skarbniczka), Maksymilian Stürmer – pierwszy zarząd PZTW (podpisy zdjęć)Warszawa mistrzostw 15. Poznań mistrzostw 7.
· Z 33 mistrzostw Polski 1920–1929 Poznań zdobył 7, Warszawa 15.
- pbc.gda.pl
przybyło pięć nowych klubów, tak, że obecnie cyfra klubów wynosi 66
· 1934: 66 klubów w PZTW (odeszło Pułtuskie TW, przybyło pięć nowych).
Bądźmy w kontakcie
Widzisz błąd albo masz zdjęcie, kronikę, wspomnienie? Napisz na adres czesc@stanwody.org.